Her yıl gerçekleştirilen Küresel İnovasyon Endeksi raporunun bu yıl 8.si Cornell Üniversitesi, INSEAD (The Business School for the World) ve Dünya Fikri Haklar Örgütü (WIPO) işbirliği ile geçtiğimiz hafta yayınlandı. 2014 yılında 54. sırada kendine yer bulan Türkiye bu yıl 4 basamak gerileyerek kendisine 58. sırada yer buldu.

Küresel İnovasyon Endeksi ülkelerin inovasyon faaliyetlerini çok boyutlu bir zeminde incelemektedir. Ülkelerin uzun dönemli büyümelerinin, üretim faaliyetlerinin teşvikinin ve iş yönünden gelişimlerinin amaçlandığı raporda dünya nüfusunun %95.1?lik bir bölümünü kapsayan 141 ülke incelenmektedir.

2015 yılı raporunun ana teması ?Kalkınma İçin Etkin İnovasyon Politikaları? olarak belirlenmiştir. Rapor, öncelikli olarak 141 dünya ekonomisinin inovasyon kapasitelerini farklı bileşenler altında incelemektedir. Raporda, yerel ekonomik kalkınmanın sağlanabilmesi ve yenilikçi yönlerin geliştirilebilmesi için inovasyonun arkasında yatan insan gücünün farkında olunması gerekliliği vurgulanmaktadır.

İnovasyona Girdi Veriler Nasıl Belirleniyor?

2015 yılının inovasyon endeksi için oluşturulan veriler iki alt eksene dayanmaktadır. Bunlar İnovasyon Girdi Alt Endeksi ve İnovasyon Çıktı Alt Endeksi?dir. Girdi Alt Endeksi 5 temel bileşen ve bu bileşenler 3 göstergeden oluşmaktadır.

Bunlar:

1- Kurum ve Kuruluşlar (politik çevre, düzenleyici çevre, iş çevresi)
2- İnsan Kaynağı ve Araştırma (eğitim, yükseköğretim, ar-ge)
3- Altyapı (bilişim, genel altyapı, sürdürülebilir çevre)
4- Pazar Gelişmişliği (kredi, yatırım, ticaret & rekabet)
5- İş Gelişmişliği (bilgi işçileri, inovasyon çevresi, bilgi birikimi)

Çıktı Alt Endeksi ise 2 temel bileşen ve bu bileşenler 3 göstergeden oluşmaktadır.

Bunlar:

1- Bilgi ve Teknoloji Çıktıları (bilgi üretimi, etkisi ve yayılımı)
2- Yenilikçi Çıktılar (maddi olmayan varlıklar, yenilikçi ürün ve hizmetler, çevrimiçi yaratıcılık)

Bu göstergeler de toplamda 79 alt göstergeye ayrılarak bu göstergelerin ağırlıklandırılmış skorları alınmış ve bu yılki Küresel İnovasyon Endeksi oluşturulmuştur.

Raporda dünyanın en inovatif ülkeleri sıralamasının ilk 5?inde sırasıyla İsviçre, İngiltere, İsveç, Hollanda ve ABD yer almıştır. Dünyanın en inovatif 25 ekonomisinde geçmiş raporlara göre çok büyük değişiklikler olmadığı gözlemlenmiş olmakla birlikte Çin (29. sırada) ve Malezya (32. sırada)?nın daha üst basamaklara tırmanarak ilk 25?i zorladığı gözlemlenmektedir.

Türkiye?nin de içinde bulunduğu Avrupa ve Asya bölgesindeki inovasyon lideri ülkeler sırasıyla Avrupa?da İsviçre, İngiltere ve İsveç; Kuzey Afrika ve Batı Asya?da İsrail, Kıbrıs ve Suudi Arabistan, Orta ve Güney Asya?da Hindistan, Kazakistan ve Sri Lanka; Uzakdoğu Asya?da ise Singapur, Hong Kong(Çin) ve Kore Cumhuriyeti olmuştur.

Gelir gruplarına göre inovasyon lideri ülkeler yine sırasıyla İsviçre, İngiltere, İsveç, Hollanda ve ABD olarak gerçekleşmiştir. Orta gelir grubunun üstünde Çin, Malezya ve Macaristan, orta gelir grubunun altında Moldava, Vietnam ve Ermenistan ile düşük gelir gruplarında Kenya, Mozambik ve Uganda yer almıştır.

Bilimsel yayın, patent ve üniversite kalitelerinin incelendiği göstergelerde ise ilk 3 sırada sırasıyla ABD, İngiltere ve Japonya yer almıştır. İnovasyon endekslerini geçen yıla göre en çok artıran ülkeler ise sırasıyla Tacikistan (+23), Sri Lanka (+20), Vietnam (+19), Karadağ (+18) ve Filipinler (+17) olmuştur.

Türkiye nerelerde kazanıyor nerelerde kaybediyor?

Bulgaristan, Moldova, Vietnam, Belarus, Romanya ve Meksika gibi ülkelerin Türkiye?nin üstünde sıralamada yer bulduğu endekste peki Türkiye hangi noktalarda kazanıyor ve hangi noktalarda kaybediyor?

Türkiye?nin konumuna hem olumlu hem olumsuz yönden bakılabilir. Öncelikli olarak genel endeks ortalamasının biraz üstünde seyreden bir görünü ile altında mevcut 83 ülkenin varlığına bakarak 58. sırada yer alan Türkiye?nin durumu kötü sayılmaz. Diğer taraftan ülkelerin yerel ekonomik büyümesinde inovasyonun en kritik faktör olduğunun belirtildiği birçok göstergeye rağmen dünyanın en büyük 10 ekonomisi olma hedefindeki Türkiye?nin durumu çok iyi bir noktada konumlandırılmamaktadır.

Raporda, Türkiye?nin temel kazanımları arasında 2009 yılında baş gösteren dünya ekonomik krizine rağmen bu süreç ve sonrası Türkiye?de ar-ge yatırımlarının ciddi bir şekilde teşvik edildiği belirtilmektedir. Yukarıda incelenen 7 temel bileşen içerisinde Türkiye?nin durumunun en iyi olduğu bileşen Yenilikçi Çıktılar (37. Sırada), en kötü olduğu bileşen ise İş Gelişmişliği (117. Sırada) olmuştur. Yenilikçi Çıktılar bileşeninde ise Türkiye?nin en büyük kazancı maddi olmayan varlıklar göstergesinden gelmektedir. İş ve örgüt sistemlerinde bilişim sistemlerinin kullanımı ve süreç inovasyonuna yeni alanların kazandırılmasında Türkiye oldukça başarılı konumdadır. Türkiye marka başvurularında 141 ülke arasında 5. sırada yer alarak en başarılı inovasyon göstergesini bu bölümde geçekleştirmiştir.

Türkiye?nin kaybettiği nokta olan İş Gelişmişliğinin alt kırılımlarından olan göstergesi bilgi işçilerinde 85, inovasyon çevresinde 110, ve bilgi birikiminde 127. sırada yer bulmuştur. Bu alt göstergeler içerisinde ar-ge?ye yapılan yatırımlarda iyi durumda olmamıza rağmen toplam ticaret hacminde telif ve lisans ücretlerine ayrılan ücretler, bilişim teknolojilerine ayrılan ücretler ve doğrudan yabancı yatırımların girişinde Türkiye alt sıralarda yer almaktadır. Ortak girişim fırsatları ve yurtdışı finanslı ar-ge harcamalarına katılımlarda da Türkiye alt sıralarda yer almaktadır. Bununla birlikte ar-ge?ye yönelik üniversite-sanayi işbirliğinde ise Türkiye genel endeksteki ortalamasında yer almaktadır.

Yine Türkiye Bilgi ve Teknoloji Çıktıları temel bileşenin bilgi etkisi göstergesinde yer alan bilgisayar yazılımlarına harcanan parada üst sırlarda yer almaktadır. Ticaret rekabeti ve lojistik gibi alanlarda da Türkiye iyi durumdadır.

Tüm bu bulgular göstermektedir ki, Türkiye?nin ciddi bir ticari hacmi ve ticaret sirkülasyonu ve başta bilişim ve ar-ge?ye yönelik yatırım ve harcamaları olmasına rağmen bunların üretim ve inovasyona dönüştürülmesi aşamalarında sıkıntıları devam etmektedir. Bir an önce tüketim toplumundan daha üretken bir topluma geçiş hızlandırılarak inovasyon temelli ekonomi ve üretim politikalarına hayat verilmesi rapordan çıkarabilecek en önemli sonuçtur.

Küresel İnovasyon Endeksi (Global Innovation Index 2015) raporunun tamamına (https://www.globalinnovationindex.org/userfiles/file/reportpdf/GII-2015-v5.pdf) bağlantı üzerinden ulaşabilirsiniz.

Bu konudaki benzer yazılar